पहिल्या त्रैमासिकासाठी (५व्या आठवड्यापासून १२व्या ...

पहिल्या त्रैमासिकासाठी (५व्या आठवड्यापासून १२व्या आठवड्यापर्यंत) गरोदर महिलांसाठी महाराष्ट्रीयन शाकाहारी आहारयोजना

(आयुर्वेदिक तत्त्वे आणि आधुनिक आहारशास्त्र यांचा आधार)

पहिल्या त्रैमासिकासाठी ७ दिवसांचा आहार

दिवस १

• नाश्ता: नाचणी डोसा आणि नारळाची चटणी
• कसं बनवायचं: रात्रभर नाचणी पीठ व तांदूळ भिजवून ठेवा. त्याचा पीठ बनवून आंबवून घ्या. तव्यावर साजूक तुपात डोसा शिजवून नारळ चटणीसोबत खा.
• टीप: डोसा मऊ शिजवा; जास्त आंबवू नका.
• मधल्या वेळेत: आवळ्याचा रस
• कसं बनवायचं: आवळा रस काढून त्यात गूळ मिसळा.
• दुपारचे जेवण: वारण-भात आणि वाफवलेली भाजी
• कसं बनवायचं: तूरडाळ शिजवून त्यात हिंग, जिरे आणि साजूक तुपाची फोडणी द्या. सोबत वाफवलेली भाज्या घ्या.
• सायंकाळी: पोहे चिवडा
• कसं बनवायचं: पोहे भाजून त्यात शेंगदाणे, कढीपत्ता आणि थोडासा गूळ घाला.
• रात्रीचे जेवण: मसूर डाळ सूप आणि बाजरीची भाकरी
• कसं बनवायचं: मसूर डाळ शिजवून आले-जिरेपूड घालून सूप बनवा. बाजरीच्या भाकरीसोबत खा.

दिवस २

• नाश्ता: कांदा पोहे आणि नारळ किस
• कसं बनवायचं: पोहे भिजवून कांदा, कढीपत्ता, शेंगदाण्यांसोबत परता. नारळ किस घालून खा.
• मधल्या वेळेत: दही-गूळ
• घरचे ताजे दही गुळासोबत मिसळा.
• दुपारचे जेवण: पालकाची पातळ भाजी आणि ज्वारीची भाकरी
• कसं बनवायचं: पालकाची पातळ भाजी बेसन घालून बनवा. सोबत ज्वारीची भाकरी घ्या.
• सायंकाळी: केळ्याचा शिरा
• कसं बनवायचं: रव्याचा तुपात भाजून त्यात कुस्करलेलं केळं, गूळ आणि दूध घाला.
• रात्रीचे जेवण: भाज्यांचा खिचडी आणि कढी
• कसं बनवायचं: तांदूळ आणि मूग डाळ भाज्या घालून शिजवा. दह्याची कढी सोबत घ्या.

दिवस ३

• नाश्ता: उपमा आणि कोथिंबीर
• कसं बनवायचं: रवा तुपात भाजून त्यात भाज्या घालून शिजवा. वरून कोथिंबीर घाला.
• मधल्या वेळेत: फळांचा सॅलड
• पपई, सफरचंद, पेरूचे तुकडे लिंबाच्या रसाने सजवा.
• दुपारचे जेवण: आमटी आणि वरणभात
• तूर डाळ कोकम, गूळ आणि गोडा मसाला घालून तयार करा.
• सायंकाळी: रताल्याचा चाट
• रताळं उकडून तुकडे करा, चाट मसाला व लिंबाचा रस घाला.
• रात्रीचे जेवण: भोपळ्याचं सूप आणि मेथीची ठेपली
• भोपळा शिजवून आले-जिरेपूड घालून सूप बनवा. मेथी ठेपलीसोबत खा.

दिवस ४

• नाश्ता: थालीपीठ आणि लोणी
• मल्टीग्रेन पीठात कांदा, कोथिंबीर घालून थालीपीठ बनवा.
• मधल्या वेळेत: ताजं नारळ पाणी
• दुपारचे जेवण: चवळीची भाजी आणि बाजरीची भाकरी
• चवळी भाजून लसणाची फोडणी द्या. बाजरी भाकरीसोबत खा.
• सायंकाळी: राजगिरा लाडू
• राजगिरा गुळाच्या पाकात मिसळून लाडू बनवा.
• रात्रीचे जेवण: भाज्यांचं धिरडं
• भाजीचे बारीक तुकडे करून धिरडं बनवा.

दिवस ५

• नाश्ता: मिसळ पोळी
• मटकीची उसळ बनवून साजूक तुपासोबत पोळी घ्या.
• मधल्या वेळेत: चीकू स्मूदी
• चीकू, दूध आणि गूळ मिक्सरमध्ये फिरवा.
• दुपारचे जेवण: कोकम डाळ आणि भात
• साधी डाळ कोकम घालून तयार करा.
• सायंकाळी: मटकी उसळ चाट
• मटकीला लिंबाचा रस आणि चाट मसाला घालून खा.
• रात्रीचे जेवण: भाजी पुलाव आणि काकडी रायता
• भात भाज्या आणि मसाल्यांसोबत शिजवा. सोबत काकडी रायता घ्या.

दिवस ६

• नाश्ता: साबुदाणा खिचडी
• साबुदाणा शिजवून त्यात शेंगदाणे, आलं आणि बटाटा घाला.
• मधल्या वेळेत: सफरचंद-बदाम मिल्कशेक
• सफरचंद, दूध आणि बदाम मिक्सरमध्ये फिरवा.
• दुपारचे जेवण: झुणका-भाकर आणि टोमॅटो सार
• बेसनाची भाजी झुणका तयार करून बाजरीसोबत खा. टोमॅटो सूप घ्या.
• सायंकाळी: खजूर आणि काजू बार
• खजूर-काजू एकत्र करून बार बनवा.
• रात्रीचे जेवण: भाज्यांचं सूप आणि इडीयप्पम
• भाज्याचं सूप तयार करून तांदळाच्या इडीयप्पमसोबत खा.

दिवस ७

• नाश्ता: मुग डाळीचे धिरडे
• मूग डाळीचं पीठ बनवून धिरडे तयार करा.
• मधल्या वेळेत: गाजर-सफरचंदाचा रस
• गाजर-सफरचंदाचा रस काढून आल्याचा चिमूटभर रस मिसळा.
• दुपारचे जेवण: भेंडी मसाला आणि भात
• भेंडी शिजवून हळद, तिखट, जिरे यांसह परता.
• सायंकाळी: भाजलेले मखाणे
• मखाणे तुपात भाजून त्यात मीठ घाला.
• रात्रीचे जेवण: पनीर मटर करी आणि पोळी
• पनीर आणि मटारची हलकी ग्रेवी तयार करून मऊ पोळीसोबत खा.

टीप:

• प्रथिने: डाळी, कडधान्ये, पनीर.
• लोह: पालक, राजगिरा, गूळ.
• कॅल्शियम: नाचणी, दूध, दही.
• फॉलिक अॅसिड: फळे, पालेभाज्या.